(Зах зээлийн чиглэлийг ойлгож, зөв талд нь зогсох ухаан)

Арилжаанд анх орж ирэхэд хамгийн их төөрөгдүүлдэг зүйл бол график өөрөө байдаг. Үзэхэд зүгээр л дээш доош савлаж байгаа мэт. Зарим үед өсөөд, дараа нь огцом унаж, дахин өснө. Энэ бүхнийг хараад олон хүн “зах зээл санамсаргүй юм байна” гэж боддог.

Гэвч тодорхой хугацааны дараа нэг зүйл ойлгогдож эхэлдэг. Энэ хөдөлгөөнүүд санамсаргүй биш. Харин дотор нь тодорхой логик, дараалал, “хэмнэл” байдаг. Тэр хэмнэлийг ойлгож эхлэх үед та трендийг харж эхэлдэг.

Тиймээс трендийг зөв тодорхойлох гэдэг нь зүгээр нэг чиглэл таах биш. Харин зах зээлийн дотоод логикийг уншиж сурах тухай юм.

Тренд гэж юу вэ?

Тренд гэдэг нь зах зээлийн ерөнхий чиглэл юм. Гэхдээ энэ тодорхойлолт дангаараа хангалтгүй. Учир нь бодит график дээр чиглэл маш олон удаа өөрчлөгдөж байгаа мэт харагддаг.

Энгийнээр тайлбарлавал:

• дээш чиглэлтэй бол uptrend
• доош чиглэлтэй бол downtrend
• тодорхой чиглэлгүй бол sideways

Гэвч бодит байдал дээр тренд шулуун шугам биш. Энэ нь үргэлж “тасалдсан”, “савласан” хэлбэртэй байдаг. Өсөлтийн дунд уналт орно, уналтын дунд өсөлт орно. Энэ нь олон хүнийг андуурдаг.

Тиймээс трендийг зөв ойлгохын тулд “энэ лаа дээш үү, доош уу?” гэж харах биш, харин том зургаар нь хаашаа явж байна вэ? гэж асуух хэрэгтэй болдог. Энэ асуултыг зөв тавьж сурсан мөчөөс эхлээд таны харах өнцөг өөрчлөгдөж эхэлнэ.

Зах зээлийн бүтэц: Трендийн суурь ойлголт

Трендийг зөв тодорхойлох хамгийн найдвартай арга бол зах зээлийн бүтцийг ажиглах юм. Энэ нь эхэндээ онол мэт сонсогдож болох ч бодит байдал дээр маш энгийн логиктой.

Uptrend үед:

• higher high (илүү өндөр орой)
• higher low (илүү өндөр ёроол) үүсдэг.

Downtrend үед:

• lower high (илүү нам орой)
• lower low (илүү нам ёроол) үүсдэг.

Энэ бүтэц нь зах зээл дээр аль тал давамгайлж байгааг илэрхийлдэг. Хэрэв үнэ өмнөхөөсөө өндөр орой, өндөр ёроол үүсгэж байвал худалдан авагчид хүчтэй байна гэсэн үг. Харин эсрэгээрээ бол худалдагчид давамгайлж байна.

Гэхдээ хамгийн чухал нь — та нэг цэгийг хараад дүгнэлт хийхгүй. Харин дарааллыг харна. Нэг өндөр орой үүсэх нь хангалтгүй. Түүний дараа юу болж байна вэ гэдгийг харах ёстой.

Цаг хугацаа өнгөрөх тусам энэ “дарааллыг харах чадвар” таны хамгийн том давуу тал болж хувирна. Та график дээр зөвхөн лаа харахаа больж, харин үйл явц харж эхэлнэ.

Олон timeframe ашиглах нь

Шинэ трейдерүүдийн хамгийн түгээмэл алдаа бол зах зээлийг хэт “ойроос” харах явдал байдаг. Тэд нэг timeframe дээр төвлөрч, бүх шийдвэрээ тэндээс гаргахыг оролддог.

Жишээ нь:

• 5 минутын график дээр uptrend харагдаж болно
• харин 1 цагийн график дээр downtrend байж болно

Ийм үед хүн төөрөлдөж эхэлдэг. “Яг аль нь зөв бэ?” гэсэн асуулт гарч ирнэ.

Үнэндээ аль аль нь зөв. Гэхдээ өөр өөр хүрээнд.

• том timeframe → ерөнхий чиглэл
• жижиг timeframe → оролтын цэг

Энэ логикийг ойлгосноор та зах зээлийг илүү системтэй харж эхэлдэг. Том зураг нь таныг зөв талд байлгаж, жижиг зураг нь зөв цагт оролцох боломж олгодог.

Сайн трейдерууд эхлээд чиглэлээ тодорхойлж, дараа нь entry хайдаг. Харин эхлэгчид эсрэгээрээ — эхлээд entry хайж, дараа нь чиглэлээ “тааруулах” гэж оролддог.

Indicator ашиглах уу, эсвэл price action уу?

Олон хүн тренд тодорхойлохдоо indicator-д найдаж эхэлдэг. Moving average, MACD гэх мэт хэрэгслүүд үнэхээр тус болдог. Гэхдээ нэг чухал зүйл бий:

Indicator нь зах зээлийг удирддаггүй, харин тайлбарладаг.

Өөрөөр хэлбэл, indicator бол үнэ хөдөлсний дараа л дохио өгдөг. Тиймээс хэрэв та зөвхөн indicator дээр тулгуурлавал зах зээлийг араас нь дагаж эхэлдэг.

Сайн трейдер:

• эхлээд price action хардаг
• дараа нь indicator-ийг баталгаажуулалт болгон ашигладаг

Энэ нь маш чухал ялгаа. Нэг нь зах зээлийг ойлгож байгаа бол, нөгөө нь зөвхөн дохио дагаж байна. Цаг хугацаа өнгөрөх тусам та indicator-оос илүүтэйгээр үнэ өөрөө юу “хэлж” байгааг ойлгож эхэлнэ.

Трендийг буруу тодорхойлох нийтлэг алдаанууд

Трендийг буруу харах нь ихэвчлэн мэдлэг дутсанаас биш, харин хандлагаас үүддэг. Хүн зах зээлийг бодитоор биш, хүссэнээрээ харах хандлагатай байдаг.

• жижиг хөдөлгөөнийг том тренд гэж андуурах
• reversal-ийг эрт таамаглах
• зах зээлийг “хүссэнээрээ” харах

Жишээ нь, downtrend тодорхой байхад зарим хүн “одоо эргэнэ” гэж байнга эсрэг чиглэлд ордог. Яагаад гэвэл хямд санагдаж байна. Гэхдээ зах зээлд “хямд” гэсэн ойлголт байдаггүй, зөвхөн хөдөлгөөн байдаг.

Энэ алдаа давтагдсаар байвал трейдер байнга stop loss-д өртдөг.

Зах зээлийг зөв харах гэдэг нь өөрийн бодлыг батлах биш, харин бодит байдлыг хүлээн зөвшөөрөх чадвар юм.

Тренд дагах vs тренд эсрэг арилжаа

Трендийг ойлгосны дараа дараагийн шийдвэр бол аль талд зогсох вэ гэдэг.

Анхлан суралцагч нарт хамгийн энгийн бөгөөд үр дүнтэй арга бол:

• тренд дагаж арилжаа хийх

Учир нь тренд бол аль хэдийн батлагдсан хүч. Та тэр хүчний эсрэг биш, хамт явж байна гэсэн үг.

Тренд эсрэг арилжаа хийх нь илүү их туршлага, нарийн мэдрэмж шаарддаг. Энэ нь ихэвчлэн богино хугацааны, өндөр эрсдэлтэй шийдвэр байдаг.

Энгийн дүрэм: тренд таны найз — түүнтэй тэмцэх хэрэггүй.

Энэ өгүүлбэр энгийн мэт боловч, хэрэгжүүлэхэд хамгийн хэцүү зарчмуудын нэг.

Тренд тодорхойлох чадварыг хэрхэн хөгжүүлэх вэ?

Энэ чадвар нэг өдөрт бий болдоггүй. Та хэдэн ном уншаад, хэдэн видео үзээд шууд ойлгож чадахгүй.

• өдөр бүр график ажиглах
• өнгөрсөн зах зээлийг судлах
• өөрийн анализыг шалгах

Эдгээрийг давтаж хийснээр таны нүд аажмаар “сурч” эхэлдэг.

Эхэндээ бүх зүйл будлиантай, ойлгомжгүй санагдана. Харин тодорхой хугацааны дараа та өмнө нь анзаарагддаггүй байсан зүйлсийг харж эхэлнэ. Тэр мөчөөс эхлээд тренд танд “харагддаг” болно.

Дүгнэлт

Трендийг зөв тодорхойлох нь арилжааны хамгийн суурь чадваруудын нэг. Энэ чадваргүйгээр ямар ч стратеги тогтвортой ажиллахгүй.

Хэрэв та зах зээлийн бүтцийг ойлгож, том зургаар харж, яаралгүй дүгнэлт хийж сурвал таны арилжаа аажмаар илүү логиктой, илүү тогтвортой болно.

Эцэст нь нэг чухал санаа: зах зээл дээр амжилт гаргах нь хамгийн ухаантай байх тухай биш, харин зөв чиглэлд байж сурах тухай юм.